Antoni Adam Piotrowski
![]() | Ten artykuł dotyczy malarza. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku. |
![]() Portet artysty z 1885 (aut. Stanisław Bizański) | |||
Data i miejsce urodzenia | 7 września 1853 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 12 grudnia 1924 | ||
Narodowość | Polska | ||
Język | |||
Dziedzina sztuki | malarstwo, literatura | ||
Epoka | |||
Ważne dzieła | |||
patrz sekcja Najważniejsze prace | |||
![]() | |||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() | |||
| |||
|
Antoni Adam Piotrowski (ur. 7 września 1853 w Nietulisku Dużym, zm. 12 grudnia 1924 w Warszawie[1]) – polski malarz, rysownik, ilustrator oraz poeta, twórca bajek dla dzieci. Był współzałożycielem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka” i członkiem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych[2], redaktor i wydawca tygodnika Wieś Polska (1906)[3].
W ciągu życia zilustrował ponad tysiąc książek, 3 tysiące artykułów oraz ponad 500 czasopism[4]. Namalował prawie 3,5 tysiąca obrazów[4].
Życiorys
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Piotrowski_Self-portrait_with_a_palette.jpg/220px-Piotrowski_Self-portrait_with_a_palette.jpg)
Był jednym z synów Wincentego i Marianny Zabierzewskich[5]. Ojciec artysty był urzędnikiem w walcowni żelaza w Nietulisku (ur. około 1804[6]). Pradziadek malarza był herbu Junosza[7]. Pierwsze obrazy zaczął tworzyć jako dziesięciolatek[5]. W 1874 roku odbyła się pierwsza wystawa prac Antoniego Piotrowskiego w gmachu Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Od 1875 był rysownikiem Tygodnika Ilustrowanego[8].
Piotrowski uczył się malarstwa u Wojciecha Gersona, w 1875 roku wyjechał jako stypendysta na studia do Monachium (w końcu października 1875 r. zgłosił się do Akademii Sztuk Pięknych – Naturklasse)[9]. Edukował się tam do 1877 pod kierunkiem Wilhelma Lindenschmita(inne języki)[10]. W roku ukończenia studiów został uczniem Jana Matejki w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie (od 1777 do 1779[10]). W latach 1879−1884 przebywał w Paryżu[10].
W 1885 roku wyjechał do Bułgarii jako korespondent i rysownik brytyjskich czasopism The Graphic London News(inne języki) i The Illustrated London News(inne języki) oraz francuskich Illustration i Le Monde illustré(inne języki)[10].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Antoni_Piotrowski_Autoportret.png/220px-Antoni_Piotrowski_Autoportret.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Funeral_of_painter_Antoni_Piotrowski_%281924%29.jpg/220px-Funeral_of_painter_Antoni_Piotrowski_%281924%29.jpg)
Brał udział jako ochotnik w wojnie serbsko-bułgarskiej (1885−1886), będąc odznaczony bułgarskim Orderem Św. Aleksandra II klasy[11], Orderem Waleczności i Medalem Wojskowym. Dziewięć obrazów i wszystkie rysunki z wojny zostały zakupione przez rząd bułgarski. Na zamówienie księcia Ferdynanda namalował jego portret, za co został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Cywilnej. Jego cykl obrazów z czasów tej wojny został zakupiony przez cara Battenberga do Muzeum w Sofji[12].
W 1900 roku osiadł w Warszawie. Pracował wówczas m.in. dla pisma „Daily Graphic”, dzięki któremu służbowo wyjeżdżał m.in. do Serbii. W Warszawie założył „tygodnik dla wsi z rycinami” Wieś Polska[3]. Do dziś zachowało się pierwsze 5 wydań: od 22 września do 16 października 1906 roku. Pierwsze zamiary założenia tygodnika ilustrowanego artysta miał już w 1885, jednak przez nieopłacalność inicjatywy zrezygnował z pomysłu[13].
Zmarł w 1925 roku w Warszawie; został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim (kwat. 226)[6]. W 1925 roku odbyła się pośmiertna wystawa jego prac w „Zachęcie”.
Życie prywatne
Adam Piotrowski ożenił się z Marią Plirabelką 12 października 1879 roku w Krakowie, miał dwóch synów (urodzeni 1880 i 1882)[6].
Najważniejsze prace
Do ważniejszych prac należą:
- cykl obrazów z wojny serbsko-bułgarskiej
- cykl rysunków z wojny grecko-tureckiej
- Egzekucja powstańca (1885)
- Rzeź w Bataku (1889)
- Bezdomna (1896)
- Wiosna (1902)
- Intencja (1912)
- obrazy fantastyczno-symboliczne, np. (ok. 1900)[2]:
- Nimfy i satyry
- Idylla pasterska
- Prawda i Obłuda
- panoramy, m.in.[8]:
- Panorama Tatrzańska
- Przejście Napoleona przez Berezynę w 1812 roku (oraz Wojciech Kossak, Julian Fałat i Michał Gorstkin-Wywiórski)
- Panorama Ukrzyżowania Chrystusa Pana (oraz Stanisław Radziejowski i Ludwig Boller)
- portrety:
- księcia Aleksandra Battenberga
- księcia Ferdynanda Koburga
- szereg ilustracji w czasopismach polskich.
Publikacje
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Antoni_Piotrowski_-_Nosi%C5%82_wilk_ponie%C5%9Bli_wilka.pdf/page1-220px-Antoni_Piotrowski_-_Nosi%C5%82_wilk_ponie%C5%9Bli_wilka.pdf.jpg)
Był także autorem książek[14]:
- Autobiografia (1911)[15]
- Nosił wilk, ponieśli wilka (1916) – bajka[a]
- O chłopie co dyabła oszukał (1916) – bajka[a]
- Od Bałtyku do Karpat (1917) – zbiór bajek
- O sewcykowy dusycce (1917) – bajka[a]
- O takim co rozumiał jak dzwirzęta gwarzom (1917) – bajka[a]
- O wilcku (1917) – bajka[a]
- Józef Chełmoński: wspomnienie (1925) – biografia Józefa Chełmońskiego
Galeria (wybrane obrazy)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/20px-Commons-logo.svg.png)
(ponad 100 z około 3 tys.)
- Burza śnieżna (1883)
- Der Abschied (1924)
- Spotkanie na przełęczy (1896)
- Patrol powstańczy (1883)
- Intencja (1912)
- W odwiedziny do powstańców (1883)
- Pożegnanie (1922)
- Epizod z Powstania 1863 roku (1880)
- Cyganka (1877)
- Wiosna (1902)
- Wesele Idzie! (1891)
- Ubieranie choinki (1916)
Uwagi
Przypisy
- ↑ Antoni Piotrowski - Desa Unicum [online], desa.pl [dostęp 2022-04-05] .
- ↑ a b Antoni Piotrowski - malarz, Polska, baza artystów Agra-Art [online], sztuka.agraart.pl [dostęp 2022-04-05] .
- ↑ a b Polona [online], polona.pl [dostęp 2023-04-03] .
- ↑ a b Temat: Piotrowski, Antoni (1853-1924) - Prolib Integro [online], luna.collegiumwitelona.pl [dostęp 2022-04-05] .
- ↑ a b Archiwalne [online], www.polswissart.pl [dostęp 2022-04-11] .
- ↑ a b c Antoni Piotrowski [online], Sejm-Wielki.pl [dostęp 2022-04-05] .
- ↑ Pokrewieństwo Antoniego Piotrowskiego, Sejm-Wielki.pl
- ↑ a b Antoni Piotrowski | CONNAISSEUR Kraków - Salon Dzieł Sztuki [online], koneser.krakow.pl [dostęp 2022-04-05] .
- ↑ I. Królewska Akademia Sztuk Pięknych..., [w:] H.H. Stępień H.H., M.M. Liczbińska M.M., Artyści polscy w środowisku monachijskim w latach 1828-1914 (materiały źródłowe), wyd. 2, Kraków: Agencja Wydawniczo-Reklamowa Chors, 1994, s. 12, ISBN 83-903086-1-4 .
- ↑ a b c d JoannaJ. Tomalska JoannaJ., Antoni Piotrowski - batalista i korespondent wojenny, „Zeszyt Naukowy Muzeum Wojska”, 12, Białystok 1998, s. 168-172 .
- ↑ Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających. T. VII. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2003, s. 211
- ↑ Przewodnik po wystawie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych No VII Warszawa, listopad 1925 roku, Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, 1925 .
- ↑ Antoni Piotrowski, List z autobiografią, 1895 (cz. pierwsza); dostępna też wersja skanowana [w: Szukaj w Archiwach, Archiwum Państwowe w Łodzi]
- ↑ Publikacje Antoniego Piotrowskiego w serwisie Polona.pl
- ↑ Eliza Ptaszyńska, Leon Wyczółkowski na Akademii Sztuk Pięknych w Monachium
Linki zewnętrzne
- Publikacje Antoniego Piotrowskiego w serwisie Polona.pl
- Antoni Piotrowski w portalu NiezlaSztuka.net
- Леонора Ангелова, Антони Пьотровски – свидетел и хроникьор на княжеското време (bul.)
- PWN: 3957515