Fosforek glinu
| ||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||
Ogólne informacje | ||||||||||||||||||||||||||||||
Wzór sumaryczny | AlP | |||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Masa molowa | 57,96 g/mol | |||||||||||||||||||||||||||||
Wygląd | ciemnoszare lub ciemnożółte kryształy o zapachu czosnku[1] | |||||||||||||||||||||||||||||
Identyfikacja | ||||||||||||||||||||||||||||||
Numer CAS | 20859-73-8 | |||||||||||||||||||||||||||||
PubChem | 30332 | |||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
Fosforek glinu, AlP – nieorganiczny związek chemiczny glinu i fosforu. Stosowany jest jako insektycyd i rodentycyd[4], posiada właściwości półprzewodnikowe[5].
Reaguje z wodą oraz z kwasami z wydzieleniem fosforowodoru[6]:
- AlP + 3H
2O → Al(OH)
3 + PH
3 - AlP + 3H+
→ Al3+
+ PH
3
Wydzielanie się silnie trującego fosforowodoru jest przyczyną wielu zatruć o wysokiej śmiertelności (rzędu 60–80%). Ma to miejsce zwłaszcza w krajach rozwijających się, w których powszechne jest stosowanie fosforku glinu jako pestycydu. Duża część tych zatruć ma podłoże samobójcze[7].
- Tzw. „tabletki ryżowe” zawierające fosforek glinu dostępne w Iranie
Przypisy
- ↑ a b Aluminium phosphide, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 5560 [dostęp 2024-09-02] (niem. • ang.).
- ↑ a b c CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-45, ISBN 978-1-4987-5429-3 (ang.).
- ↑ Aluminum phosphide, [w:] CAMEO Chemicals [online], National Oceanic and Atmospheric Administration [dostęp 2024-09-02] (ang.).
- ↑ Dyrektywa Komisji 2009/95/WE z dnia 31 lipca 2009 r. zmieniająca dyrektywę 98/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w celu włączenia fosforku glinu uwalniającego fosfinę jako substancji czynnej do załącznika I do tej dyrektywy, „Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej”, Dz. Urz. UE L 201 z 01.08.2009, CELEX: 32009L0095 .
- ↑ D.E.C.D.E.C. Corbridge D.E.C.D.E.C., Phosphorus. An Outline of its Chemistry, Biochemistry, and Technology, wyd. 5, Amsterdam: Elsevier, 1995, ISBN 0-444-89307-5 .
- ↑ A.F.A.F. Holleman A.F.A.F., E.E. Wiberg E.E., Inorganic Chemistry, San Diego: Academic Press, 2001, ISBN 0-12-352651-5 .
- ↑ FarkhondeF. Jamshidi FarkhondeF. i inni, Badanie profilu laboratoryjnego u pacjentów po zatruciu fosforkiem glinu w południowo-zachodnim Iranie w latach 2010–2015, „Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii”, 66 (3), 2016, s. 149–157, DOI: 10.5114/amsik.2016.66399 (ang. • pol.).
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.