Groszek bulwiasty
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | bobowce | ||
Rodzina | bobowate | ||
Podrodzina | |||
Rodzaj | groszek | ||
Gatunek | groszek bulwiasty | ||
Nazwa systematyczna | |||
Lathyrus tuberosus L. Sp.Pl. 2: 732. 1753 | |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
| |||
|
Groszek bulwiasty (Lathyrus tuberosus L.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny bobowatych. Pochodzi z Azji i Europy[4]. W Polsce archeofit, występuje głównie na południu, na północy tylko jako gatunek zawleczony[5].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Lathyrus_tuberosus_bgiu.jpg/180px-Lathyrus_tuberosus_bgiu.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/Lathyrus_tuberosus_sl42_%28cropped%29.jpg/180px-Lathyrus_tuberosus_sl42_%28cropped%29.jpg)
- Łodyga
- Leżąca lub pnąca się, kanciasta, długość od 30 do 120 cm, podziemne rozłogi, na których znajdują się bulwki korzeniowe.
- Liście
- Z parą listków i wąsami, przylistki oszczepowate lub strzałkowe.
- Kwiaty
- Karminowoczerwone, pachnące, zebrane w grona od 2 do 5 kwiatów.
- Owoce
- Strąki o długości do 4 cm, walcowate.
Biologia i ekologia
Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Rośnie na polach uprawnych, chętnie na glebach gliniastych bogatych w wapń. Rzadziej na przydrożach lub miejscach ruderalnych. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Lathyro-Melandrietum noctiflor[6].
Zastosowanie
Bulwki groszku bulwiastego są jadalne, a przy tym opisywane są jako „jeden z najsmaczniejszych pokarmów dostępnych w naszej dzikiej przyrodzie”[7]. Mają delikatny, słodkawy smak o orzechowej nucie[8]. Bulwy można spożywać na surowo, gotowane lub smażone. Ich wadą są niewielkie rozmiary i trudność zbioru[7].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Fabales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-09-23] (ang.).
- ↑ Lathyrus tuberosus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-12].
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ a b ŁukaszŁ. Łuczaj ŁukaszŁ., Dzikie rośliny jadalne Polski, Krosno: Chemigrafia, 2004, s. 76 .
- ↑ Mansfeld's encyclopedia of agricultural and horticultural crops (except ornamentals) | WorldCat.org [online], www.worldcat.org [dostęp 2023-06-25] (ang.).
Bibliografia
- Bertram Münker: Kwiaty polne i leśne. Warszawa: Świat Książki, 1998. ISBN 83-7129-756-4.
- J9U: 987007532165905171
- SNL: jordflatbelg
- BioLib: 40000
- EoL: 703986
- EUNIS: 169845
- Flora of China: 242328618
- Flora of North America: 242328618
- FloraWeb: 3318
- GBIF: 5356522
- identyfikator iNaturalist: 55729
- IPNI: 502065-1
- ITIS: 25885
- NCBI: 49829
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): ild-8888
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:502065-1
- Tela Botanica: 38046
- identyfikator Tropicos: 13021758
- USDA PLANTS: LATU
- CoL: 3SL39