Księżniczka słoneczna
Polytelis anthopeplus[1] | |||
(Lear, 1831) | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ptaki | ||
Podgromada | Neornithes | ||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||
Rząd | papugowe | ||
Rodzina | papugi wschodnie | ||
Podrodzina | papugi wschodnie | ||
Plemię | Psittaculini | ||
Rodzaj | Polytelis | ||
Gatunek | księżniczka słoneczna | ||
Synonimy | |||
| |||
Podgatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
| |||
|
Księżniczka słoneczna[5] (Polytelis anthopeplus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papug wschodnich (Psittaculidae) zamieszkujący południowo-zachodnią i południowo-wschodnią Australię. Spotykana jest w niewoli jako ptak ozdobny. Znana jest również jako amanda górska lub papuga górska[6].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Polytelis_anthopeplus_-Wyperfeld_National_Park_-Australia-8.jpg/220px-Polytelis_anthopeplus_-Wyperfeld_National_Park_-Australia-8.jpg)
Są to zielonkawożółte ptaki z wyraźnym dymorfizmem płciowym. Samce są bardziej żółte, a samice – zielone. Młode osobniki przypominają dorosłą samicę[7].
Długość ciała: około 40 cm
Masa ciała: 150–206 g[7] (Handbook of the Birds of the World podaje 114 g[2])
Występowanie i podgatunki
Zasięg występowania księżniczki słonecznej i jej podgatunki[2][8]:
- P. a. anthopeplus – południowo-zachodnia Australia
- P. a. monarchoides – południowo-wschodnia Australia (pogranicze Australii Południowej, Nowej Południowej Walii i Wiktorii)
Dawniej podgatunek wschodni błędnie uznawano za nominatywny, zaś podgatunek zachodni nosił nazwę P. a. westralis[2].
Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego wymienia księżniczkę słoneczną na liście gatunków stwierdzonych w Polsce, lecz nie zaliczonych do awifauny krajowej (kategoria E w klasyfikacji AERC – pojaw nienaturalny)[9].
Środowisko: Gatunek ten występuje na obszarach sawannowych i jałowych[6].
Pożywienie
W naturze ptaki te żywią się między innymi nasionami traw, ziołami, owocami, pąkami i kwiatami[7].
Tryb życia
Księżniczki słoneczne w naturze żyją w stadach liczących co najmniej 100 osobników[7]. Są stosunkowo spokojne. Często poszukują pożywienia na ziemi[10].
Rozród
Sezon lęgowy trwa od sierpnia do stycznia. Samica znosi od 4 do 6 białych jaj w dziupli i wysiaduje je przez ok. 20 dni[7]. Podczas inkubacji prawie nie opuszcza gniazda i jest karmiona przez samca. Pisklęta po wykluciu ważą około 7 g i są karmione przez oboje rodziców. Opierzają się, gdy mają 5 tygodni. Ostateczne, dorosłe upierzenie przybierają w wieku 1,5 roku, natomiast są zdolne do rozrodu w wieku 2 lat[10].
Status i ochrona
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN księżniczka słoneczna jest klasyfikowana jako gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). W 2000 roku szacowano liczebność populacji na 21,5 tysiąca osobników; trend liczebności populacji podgatunku nominatywnego oceniono wówczas jako prawdopodobnie stabilny, a podgatunku monarchoides jako prawdopodobnie spadkowy[4]. Gatunek ten jest ujęty w II załączniku konwencji waszyngtońskiej (CITES)[11].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Polytelis anthopeplus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b c d Collar, N. & Boesman, P.: Regent Parrot (Polytelis anthopeplus). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 2019-10-07].
- ↑ D. Lepage: Regent Parrot Polytelis anthopeplus. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2022-12-07]. (ang.).
- ↑ a b Polytelis anthopeplus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: PSITTACULINAE Vigors, 1825 - PAPUGI WSCHODNIE (wersja: 2019-03-16). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2019-10-07].
- ↑ a b Marcin JanM.J. Gorazdowski Marcin JanM.J., Ptaki ozdobne, 2008, ISBN 978-83-7073-538-8 .
- ↑ a b c d e Regent Parrot (Polytelis anthopeplus), [w:] Parrot Encyclopedia [online], World Parrot Trust [dostęp 2019-04-29] .
- ↑ Frank Gill, David Donsker (red.): Parrots, cockatoos. IOC World Bird List: Version 9.2. [dostęp 2019-10-07]. (ang.).
- ↑ Aneks: Gatunki ptaków stwierdzone w Polsce do 31.12.2021, lecz nie zaliczone do awifauny krajowej. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. [dostęp 2022-12-07].
- ↑ a b Esther J.J.E.J.J. Verhoef-Verhallen Esther J.J.E.J.J., Encyklopedia europejskich i egzotycznych ptaków ozdobnych, 2006, ISBN 83-11-10474-3 .
- ↑ Polytelis anthopeplus. [w:] Species+ [on-line]. UNEP-WCMC, CITES Secretariat. [dostęp 2022-12-07]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).