Siekiernica górska
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | bobowce | ||
Rodzina | bobowate | ||
Podrodzina | |||
Rodzaj | siekiernica | ||
Gatunek | siekiernica górska | ||
Nazwa systematyczna | |||
Hedysarum hedysaroides (L.) Schinz & Thell. Vierteljahrsschr. Naturf. Ges. Zürich 57:70. 1913[3] | |||
Synonimy | |||
| |||
|
Siekiernica górska[4] (Hedysarum hedysaroides (L.) Schinz & Thell.) – gatunek rośliny należący do rodziny bobowatych. Występuje w górach Europy, Kaukazu, Turcji[5], oraz w Japonii i Korei[3]. W Polsce występuje wyłącznie w Tatrach[6]. Status gatunku we florze Polski: gatunek rodzimy[4].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Oberstdorf_2007_31_%283701210538%29.jpg/180px-Oberstdorf_2007_31_%283701210538%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Hedysarum_hedysaroides_a1_%28cropped%29.jpg/180px-Hedysarum_hedysaroides_a1_%28cropped%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Hedysarum_hedysaroides_Jonvrai-3.jpg/180px-Hedysarum_hedysaroides_Jonvrai-3.jpg)
- Łodyga
- Wzniesiona, pojedyncza, prawie naga, jedynie w nasadach liści jest nieco owłosiona. Wysokość 10–30 cm[7].
- Liście
- Nieparzystopierzastodzielne, złożone z 5–9 par podługowatych listków. Posiadają przylistki, które po przeciwnej stronie liści zrastają się w pochewkę z dwoma ząbkami[7].
- Kwiaty
- Motylkowe, zebrane w dość luźne grono wyrastające na długich, wzniesionych szypułkach z kątów liści. Duże grzbieciste kwiaty (do 2 cm długości) zwisają na krótkich szypułkach. Kielich zrosłodziałkowy z 5 ostrymi ząbkami, fioletowo nabiegły. Korona o fioletowo-purpurowym kolorze, o budowie typowej dla roślin motylkowych. Jej łódeczka jest zaokrąglona na szczycie. Szyjka słupka jest ostro załamana, pręcik znajdujący się przed żagielkiem jest wolny[7].
- Owoc
- Strąk złożony z 2–5, wyraźnie poprzecznie przewężonych i wąsko oskrzydlonych członów[7]. W każdym z nich jest jedno brunatne, nerkowate nasiono[6].
- Korzeń
- Rozgałęziony, wrastający do 1 m głębokości w głąb gleby.
Biologia i ekologia
- Rozwój: Roślina górska, bylina. Roślina miododajna, kwitnie od lipca do sierpnia, jest owadopylna[6].
- Siedlisko: murawy, półki skalne, hale. Głównie na podłożu wapiennym (roślina umiarkowanie wapniolubna, unika silnie zwapnowanych gleb), tylko wyjątkowo spotkać ją można na podłożu granitowym. W Tatrach występuje od piętra kosówki do piętra alpejskiego[6].
- Fitosocjologia: w klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Festuca versicoloris-Seslerietum[8].
Zobacz też: Rośliny tatrzańskie.
Zastosowanie
- Roślina bardzo cenna rolniczo, jako roślina pastewna. Jest przez Unię Europejską wprowadzana do uprawy jako roślina rolnicza.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Fabales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-26] (ang.).
- ↑ a b Hedysarum hedysaroides (L.)Schinz & Thell.. [dostęp 2017-01-24].
- ↑ a b ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 91, ISBN 978-83-62975-45-7 .
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-22].
- ↑ a b c d Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
- ↑ a b c d Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
- BioLib: 40106
- EoL: 703947
- EUNIS: 171399
- FloraWeb: 2763
- GBIF: 2960823
- identyfikator iNaturalist: 471629
- IPNI: 497759-1
- ITIS: 26727
- NCBI: 669703
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): ild-8851
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:497759-1
- Tela Botanica: 75157
- identyfikator Tropicos: 13056795
- CoL: 3K2Y6