Köprülü (porodica)
Ćuprilići (alb. Qyprilliu ; tur. Köprülü) su bili plemićka obitelj albanskog podrijetla u Osmanskom carstvu. Njezini članovi su postali važni veziri, veliki veziri i časnici.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/Mehmedpasha.jpg/300px-Mehmedpasha.jpg)
U sredini 17. stoljeća Osmansko carstvo je bilo u krizi. Kao prvo na dvoru, a potom počinjali su i prvi gubitci teritorija i pobune u Anatoliji. Istanbul je bio opkoljen od spahija i janjičara a sultan Mehmed IV je imao samo šest godina. 1656. godine Turhan sultanija je imenovala Koprulu Mehmed-pašu za velikog vezira. Bio je Albanac iz Berata, mada neki tvrde da Ćuprilići vuku korijene sa Crnog mora. Od Mehmed-paše počinje doba od dvadesetpet godina stabilonsti, obnova i reforma u Osmanskom carstvu.
Veliki veziri iz Ćuprilića su bili:
Ime | Godine | Veliki vezir | pod sultanom |
---|---|---|---|
Koprulu Mehmed-paša | 1583 – 1661 | 1656 – 1661 | Mehmed IV |
Koprulu Fazil Ahmed-paša | 1635 – 1676 | 1661 – 1676 | Mehmed IV |
Merzifonlu Kara Mustafa-paša (posinak) | 1634 – 1683 | 1676 – 1683 | Mehmed IV, Sulejman II |
Koprulu Fazil Mustafa-paša | 1637 – 1691 | 1689 – 1691 | Sulejman II, Ahmed II |
Amkazade Koprulu Husejin-paša | umro 1702. | 1697 – 1702 | Mustafa II |
Koprulu Numan-paša | umro 1719. | 1710 – 1711 | Ahmed III |
Druga polovica 17. stoljeća u Osmanskom carstvu kod nekih istoričara se spominje kao »Doba Ćuprilića«.
Iz iste dinastije bili su:
- Koprulu Abdullah Paşa (1684 – 1735), vrlo cijenjeni general;
- Mehmet Fuad Köprülü (1890 – 1966), književnik, akademik, povjesničar književnosti, političar i ministar Republike Turske.
Mnoga mjesta u Istanbulu i u Turskoj nose imena Ćuprilića. U Istanbulu se nalazi Biblioteka Köprülü (Köprülü Kütüphanesi), njezinu izgradnju je naručio 1661. Koprulu Mehmed-paša a okončana je 1678. Biblioteka sadrži fond od 3.790 rukopisa na turskom, arapskom i perzijskom, i od 1.500 tiskana djela.
Na Bosforu, nešto sjeverno od Anadoluhisarıja, nalazi se yalı (kuća na vodi) Amkazade Husejin-paše, izgrađen 1699. godine. Ovaj ljetnikovac je najstarija rezidencija u Istanbulu i u njemu su pripremljeni nacrti od dokumenta koji je predložen na Karlovačkom miru.
U Istanbulu kao i diljem Turske postoji više džamija koje se zovu Köprülü Mehmet Paşa Camii (Karabük, Istanbul, Malatya, Vezirköprü, Bilecik).
Okrug Vezirköprü u Samsunu dobiva ime (vezir – köprü) jer se Mehmet Köprülü oženio djevojkom iz te regije. Isti Mehmed-paša je ponovo osnovao grad Veles u Makedoniji.
Članovi porodice Ćuprilića i dalje žive u Turskoj, Magrebu i u Sjedinjenim Državama.
Vidi također : Spisak velikih vezira Osmanskog carstva