Sovyet-Litvanya Karşılıklı Yardım Anlaşması
![]() Litvanya Dışişleri Bakanı J. Urbshis, anlaşmayı imzalıyor, 10 Ekim 1939 | |
Tür | İkili anlaşma |
---|---|
İmzalanma | 10 Ekim 1939 |
Yer | Moskova, SSCB |
Özgün imzacılar | ![]() ![]() |
Taraflar | ![]() ![]() |
Dil | Rusça, Litvanca |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Lithuania_territory_1939-1940.svg/300px-Lithuania_territory_1939-1940.svg.png)
Sovyet-Litvanya Karşılıklı Yardım Anlaşması, (Litvanca: Lietuvos-Sovietų Sąjungos savitarpio pagalbos sutartis, Rusça: советско-литовский договор о взаимопомощи), 10 Ekim 1939'da Sovyetler Birliği ile Litvanya arasında imzalanan ikili bir anlaşmadır. Anlaşmada belirtilen hükümlere göre Litvanya, tarihi başkenti Vilnius da dahil olmak üzere Vilnius Bölgesi'nin yaklaşık beşte birini ele geçirecek ve karşılığında Litvanya genelinde 20.000 askerden oluşan beş Sovyet askeri üssünün kurulmasına izin verecekti. Aslında Litvanya ile yapılan anlaşma, Sovyetler Birliği'nin 28 Eylül'de Estonya ve 5 Ekim'de Letonya ile imzaladığı anlaşmalara çok benziyordu. Resmi Sovyet kaynaklarına göre Sovyet ordusu, Nazi Almanyası'nın olası saldırılarına karşı zayıf bir ulusun savunmasını güçlendiriyordu.[1] Anlaşma, Litvanya'nın egemenliğinin etkilenmeyeceğini öngörüyordu.[2] Ancak gerçekte anlaşma, Litvanya'nın ilk Sovyet işgalinin kapısını açtı ve The New York Times tarafından "bağımsızlığın fiilen feda edilmesi" olarak yorumlandı.[3]
Anlaşmanın maddeleri
Karşılıklı yardım anlaşması dokuz madde içeriyordu:[4]
- Madde I: Vilnius Bölgesinin ve Vilnius şehrinin Litvanya'ya Devri
- Madde II: Saldırı durumunda karşılıklı yardım
- Madde III: Sovyetler Birliği, Litvanya Ordusuna mühimmat ve teçhizat açısından yardım
- Madde IV: Sovyetler Birliği, birliklerini Litvanya'da konuşlandırma hakkını alır. Üslerin yerleri ayrı bir anlaşmayla belirlenecek.
- Madde V: Saldırı durumunda koordineli eylemler
- Madde VI: Karşı tarafa karşı ittifaklara katılmama anlaşması
- Madde VII: Egemenlik bu antlaşmadan etkilenmez
- Madde VIII: II'den VII'ye kadar olan Maddeler 15 yıllık bir süre için geçerlidir ve otomatik olarak 10 yıl daha uzatılır
- Madde IX: Yürürlük tarihi
Anlaşmanın aynı zamanda Sovyetlerin yalnızca 20.000 askerini konuşlandırabileceğini belirten gizli bir eki de vardı.[5]
Kaynakça
- ^ "Soviet Acclaimed Baltic's Protector". The New York Times: 5. 12 Ekim 1939.
- ^ Lane, Thomas (2001). Lithuania: Stepping Westward. Routledge. ss. 37-38. ISBN 0-415-26731-5.
- ^ Gedye, G.E.R. (3 Ekim 1939). "Latvia Gets Delay on Moscow Terms; Lithuania Summoned as Finland Awaits Call to Round Out Baltic 'Peace Bloc'". The New York Times: 1, 6.
- ^ Johari, J.C. (2000). Soviet Diplomacy 1925–41. Anmol Publications. ss. 54-56. ISBN 81-7488-491-2. [ölü/kırık bağlantı]
- ^ Sabaliūnas, Leonas (1972). Lithuania in Crisis: Nationalism to Communism 1939–1940. Indiana University Press. ss. 157-158. ISBN 0-253-33600-7.