Bateria Tas-Samra
![]() Rekonstrukcja baterii Tas-Samra w Fortifications Interpretation Centre w Valletcie wykonana przez Stephena Spiteriego | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Lokalizacja | Ħamrun | ||
Część | baterii blokujących Francuzów | ||
Typ | bateria artyleryjska | ||
Data budowy | 1798 | ||
Data eksploatacji | 1798–1800 | ||
Bitwy | Oblężenie Malty (1798–1800) | ||
Położenie na mapie Malty ![]() | |||
Położenie na mapie Morza Śródziemnego ![]() | |||
![]() | |||
|
Bateria Tas-Samra (malt. Batterija tas-Samra, ang. Tas-Samra Battery) – bateria artyleryjska w Ħamrun na Malcie, zbudowana przez powstańców maltańskich podczas blokady Francuzów w latach 1798–1800. Była częścią łańcucha baterii, redut i umocnień (entrenchments), okrążającego francuskie pozycje w Marsamxett i Grand Harbour.
Historia
Bateria zbudowana na szczycie wzgórza, górowała ponad Floriana Lines, Strada San Giuseppe (główną drogą wiodącą z Valletty do Mdiny), Marsa oraz Corradino. Znajdowała się bardzo blisko jednego z zewnętrznych elementów fortyfikacji Floriana Lines, i była jedną z najważniejszych baterii powstańczych[1].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/Atocia_Chapel_Hamrun.jpeg/220px-Atocia_Chapel_Hamrun.jpeg)
Bateria Tas-Samra wzięła swoją nazwę od kościoła Matki Bożej z Atochy[1], znanego w języku maltańskim jako tas-Samra, a stojącego na miejscu wcześniejszego, poświęconego św. Mikołajowi[2]. Kościół, zbudowany w roku 1630 na miejscu wcześniejszego, stał na tyłach baterii. Sama bateria miała brukowaną platformę artyleryjską oraz parapet z pięcioma strzelnicami. Tylna część fortyfikacji była otwarta, lecz ochraniał ją budynek świątyni, kilka innych budynków i wały z gruzu. Jeden z tych budynków służył jako koszary, do jego bocznej ściany umocowano maszt flagowy. Dodatkową ochronę baterii stanowiły dwie niewielkie wartownie na wschodniej stronie[1].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Our_Lady_of_Atocia_Chapel_cannons.jpeg/220px-Our_Lady_of_Atocia_Chapel_cannons.jpeg)
Uzbrojenie baterii stanowiły dwa działa 32-funtowe, dwa 18-funtowe, dwa 12-funtowe, dwa 8-funtowe oraz jedno 4-funtowe, dając ogólną liczbę dziewięciu dział. Jednak ówczesne ilustracje pokazują wyposażenie fortyfikacji jedynie w cztery działa i dwa moździerze. Dwa działa zostały przywiezione z wieży Świętej Marii na Comino[1].
Bateria stanowiła część jednego z głównych powstańczych obozów – Tas-Samra Camp. Był on pod ogólnym zwierzchnictwem Francesco Saverio Caruany, a pod bezpośrednią komendą Angelo Cilii i jego zastępcy Isidoro Attarda. Jego załogę stanowiły bataliony Żebbuġ, Siġġiewi oraz Naxxar. W późniejszym czasie obecni tu byli również żołnierze z Royal Navy i HM Marine Forces. Ogólnie, garnizon złożony był z 223 mężczyzn, w końcowej fazie powstania wzrósł do 600 ludzi. Oprócz Tas-Samra, pod obóz podlegały też dwie pobliskie mniejsze baterie, uzbrojone w trzy i cztery działa[1].
Mężczyźni z Tas-Samra zburzyli wszystkie graniczne murki na polach, aż po Floriana Lines, aby pozbawić Francuzów możliwości krycia się w razie kontrataku. Podczas powstania dowództwo francuskie desperacko chciało zneutralizować baterię Tas-Samra, jednego dnia ostrzeliwano ją bez przerwy przez pięć godzin. Na przekór atakującym, maltańscy powstańcy wzięli duży drewniany krzyż z kościoła i umieścili go na dachu, wywieszając czarną flagę. Trzech kanonierów obrońców zostało wtedy zabitych. W czasie innej wymiany ognia kula armatnia, wystrzelona z Tas-Samra, sięgnęła St. James Bastion w Valletcie, gdzie urwała głowę jednemu z francuskich kanonierów[1].
Współcześnie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Barracks_Building_at_the_rear_of_Atocia_Chapel_in_Hamrun.jpeg/220px-Barracks_Building_at_the_rear_of_Atocia_Chapel_in_Hamrun.jpeg)
Podobnie do pozostałych fortyfikacji blokujących Francuzów, bateria Tas-Samra została rozebrana, możliwe, że po roku 1814. Miejsce uprzednio zajmowane przez fortyfikację jest współcześnie częścią gęsto zabudowanego obszaru mieszkalnego[1].
Chociaż sama bateria już nie istnieje, kościół „Tas-Samra” wciąż stoi. Jest jednym z kilku zachowanych do dzisiaj charakterystycznych obiektów blokady Francuzów na Malcie[6]. Budynek XVII-wiecznego pałacu, zbudowanego za rządów Zakonu Joannitów, stojący na tyłach świątyni, i używanego prawdopodobnie jako koszary, również ocalał. Niestety, jest zaniedbany, a dodatkowo niszczony przez wandali. Wierzy się, że jest on najstarszym obiektem na tym terenie[7].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g Stephen C. Spiteri. Maltese ‘siege’ batteries of the blockade 1798–1800. „Arx – Online Journal of Military Architecture and Fortification”, s. 21–23, 05.2008. [dostęp 2015-03-30]. [zarchiwizowane z adresu 2016-11-26]. (ang.).
- ↑ Giovanni Francesco Abela: Della Descrizione di Malta Isola nel Mare Siciliano con le sue Antichità, ed Altre Notizie. Paolo Bonacota, 1647, s. 92. (wł.).
- ↑ Il-Kunsill Lokali Hamrun (malt. ).
- ↑ Parliament (malt. ).
- ↑ Tony Dimech: New lease of life for Sanctuary. [dostęp 2017-02-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-13)]. (ang.).
- ↑ John Scerri: Other Churches. malta-canada.com. [dostęp 2015-03-30]. (ang.).
- ↑ John Scerri: History. malta-canada.com. [dostęp 2016-03-20]. (ang.).
- p
- d
- e
- p
- d
- e
Tło historyczne |
| ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Okupacja | |||||||
Oblężenie Malty |
| ||||||
Fortyfikacje | |||||||
Przywódcy |
| ||||||
Następstwa |
|