Fort pancerny pomocniczy 52a „Łapianka”

Fort pancerny pomocniczy 52a „Łapianka”
Ilustracja
Fort Jugowice („Łapianka”) w trakcie modernizacji
Państwo

 Polska

Lokalizacja

ul. Forteczna, Kraków

Część

Twierdza Kraków

Data budowy

1896–1902

Data eksploatacji

Nie

Data opuszczenia

Tak

Położenie na mapie Krakowa
Mapa konturowa Krakowa, na dole nieco na lewo znajduje się punkt otoczony kołem zębatym z opisem „Fort pancerny pomocniczy 52a „Łapianka””
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt otoczony kołem zębatym z opisem „Fort pancerny pomocniczy 52a „Łapianka””
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt otoczony kołem zębatym z opisem „Fort pancerny pomocniczy 52a „Łapianka””
Ziemia49°59′53,09″N 19°55′02,10″E/49,998081 19,917250
Multimedia w Wikimedia Commons

Fort 52a „Łapianka” (Jugowice) – jeden z fortów Twierdzy Kraków. Powstał w latach 1896–1902 (według innych źródeł 1897-1898[1]).

Wzmacniał obronę południowej flanki twierdzy, umożliwiając panowanie nad traktem wiedeńskim (dzisiejsza ulica Zakopiańska). Jego głównym uzbrojeniem były cztery wieże pancerne wyposażone w armaty 8 cm M94.

Jest jednym z 14 podobnych fortów, powstałych w tym okresie w Krakowie, które uszczelniały zewnętrzny pierścień obrony miasta. Nieopodal Fortu była zlokalizowana bateria artyleryjska do obrony dalekosiężnej. Fort nie wziął udziału w walkach w czasie I wojny światowej, po wyzwoleniu Krakowa w 1918 r. przejęło go Wojsko Polskie. W ręce cywilne przeszedł w 1958 r., gdy funkcjonował tam zakład produkcji win owocowych, co silnie zdewastowało budynek i jego otoczenie. W latach 2015–2019 przeszedł gruntowną renowację. W latach 2019–2022 wybudowano tzw. obiekt kubaturowy.

Od 2022 roku jest użytkowany jako Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego w Krakowie[2], będące oddziałem Muzeum Krakowa.[3][4][5][6] W ramach działalności jako "centrum ruchu harcerskiego" przygotowano m.in. sale konferencyjne i miejsca noclegowe w budynku, a także na terenach zielonych - pole biwakowe oraz miejsce na ognisko dla ok. 300 osób[7].

Fort 52a Łapianka znajduje się ok. 100–150 m na południe od ul. Fortecznej w Krakowie.

Fort Jugowice („Łapianka”) w trakcie prac remontowo – konserwatorskich
Fort Jugowice („Łapianka”) w trakcie prac remontowo – konserwatorskich

Zobacz też

Przypisy

  1. Fort 52a Łapianka.
  2. Muzeum Ruchu Harcerskiego powstanie w Krakowie.
  3. http://krakow.wyborcza.pl/krakow/1,44425,17688550,Uratuja_zniszczony_fort__urzadza_w_nim_muzeum_harcerstwa.html#ixzz3W80xqNUy Uratują zniszczony fort, urządzą w nim muzeum harcerstwa].
  4. strona poświęcona Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego w Krakowie.
  5. Kraków rewitalizuje fortyfikacje z XIX w. Dwa forty staną się ważnymi ośrodkami kultury.
  6. Fort Łapianka odzyska dawny blask.
  7. Wkrótce centrum życia harcerskiego będzie w forcie Łapianka - Magiczny Kraków [online], www.krakow.pl [dostęp 2022-07-09] .

Linki zewnętrzne

  • Więcej informacji o Forcie 52a Łapianka oraz ponad 20 zdjęć tego obiektu, sprzed renowacji
  • Fort 52a Łapianka w WikiMapia
  • p
  • d
  • e
I obszar warowny
Cytadela i bastiony rdzenia
Forty piechoty i szańce rdzenia
Forty wewnętrznego pierścienia
Dzieła pomocnicze
  • Prochownia bastionu VI
II obszar warowny
Forty główne
Baterie i szańce piechoty
Dzieła pomocnicze
  • Ostróg-wartownia bramy Zakrzówek
III obszar warowny
Forty główne
Forty pomocnicze
Baterie i szańce piechoty
Dzieła pomocnicze
  • Schron amunicyjne: „Bielany”
  • „Las Wolski”
  • Schron - remiza - ul. Ks. Józefa
  • Schron bojowy (tradytor ckm) - ul. Olszanicka
V obszar warowny
VIII obszar warowny
Forty główne
Forty pomocnicze
Dzieła pomocnicze