Telopea
![]() Telopea speciosissima | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | srebrnikopodobne | ||
Rząd | srebrnikowce | ||
Rodzina | srebrnikowate | ||
Rodzaj | Telopea | ||
Nazwa systematyczna | |||
Telopea R.Br. Trans. Linn. Soc. London 10: 197 (1810)[3] | |||
Synonimy | |||
| |||
| |||
|
Telopea R.Br. – rodzaj roślin z rodziny srebrnikowatych. Obejmuje 5 gatunków[3]. Występują naturalnie w południowo-wschodniej Australii i na Tasmanii[3][4]. Są to krzewy o efektownych kwiatostanach rosnące w lasach eukaliptusowych na obszarach górskich[4].
Rośliny te, a zwłaszcza Telopea speciosissima, cenione są jako ozdobne nie tylko z powodu efektownego wyglądu, ale też stosunkowo dużej odporności na niskie temperatury[4]. T. speciosissima jest też emblematem florystycznym stanu Nowa Południowa Walia, a jego kwiatostan jest popularnym motywem w lokalnej architekturze i zdobnictwie[5]. Aborygeni spożywają nektar z kwiatów tych roślin, a ich liści używali do ochrony przed ogniem[5].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Telopea_mongaensis_Tomah_2.jpg/220px-Telopea_mongaensis_Tomah_2.jpg)
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Telopea_aspera_%28habit%29.jpg/220px-Telopea_aspera_%28habit%29.jpg)
- Pokrój
- Krzewy osiągające do 4 metrów wysokości[4].
- Liście
- Zimozielone, skrętoległe, blaszki skórzaste, całobrzegie i piłkowane[4].
- Kwiaty
- Wyrastają parami skupione w okazałe, gęste główki rozwijające się na szczytach pędów i wsparte u nasady licznymi, barwnymi podsadkami. Są czerwone, rzadko żółte lub białe. Okwiat tworzą cztery barwne działki kielicha odwijające się w czasie kwitnienia. Na ich końcach znajdują się osadzone cztery główki pręcików, których nitki przyrośnięte są do działek. Słupek składa się z górnej jednokomorowej zalążni i długiej, wygiętej szyjki zakończonej dyskowatym znamieniem[4].
- Owoce
- Torebki zwieńczone trwałymi szyjkami słupka, zawierające oskrzydlone nasiona[4].
Systematyka
Rodzaj z plemienia Embothrieae, podrodziny Grevilleoideae z rodziny srebrnikowatych Proteaceae[5].
- Wykaz gatunków[3]
- Telopea aspera Crisp & P.H.Weston
- Telopea mongaensis Cheel
- Telopea oreades F.Muell.
- Telopea speciosissima (Sm.) R.Br.
- Telopea truncata (Labill.) R.Br.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-01-17] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-01-17] (ang.).
- ↑ a b c d e Telopea R.Br.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-01-17].
- ↑ a b c d e f g Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 307. ISBN 0-333-73003-8.
- ↑ a b c David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 910, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .